جغرافیای نوین

بررسی نوسانات نرمال فشار زیاد جنب حاره در 12 ماه سال:

باتوجّه به نقشه‏ های نرمال استانداردهای اقلیمی درمی‏ یابیم که‏ نوسانات ضلع شمالی پرفشار جنب حاره بین نصف النهار است. 80-20 درجه طول شرقی(پوششی برای طول جغرافیایی ایران)و تقریبا24 درجه عرض جغرافیایی است.بررسی‏هایی که بهء تبعیّت از تغییرات‏ زاویه تابش در مورد ماه‏های سال انجام شده،نشان می‏دهد که در ماه‏ ژانویه فشار مزبور کاملا عقب‏ نشینی کرده و سطح زیر آن بهء حداقل‏ رسیده است بهء علاوه حد جنوبی این پرفشار به سوی جنوبی‏ترین عرض‏ جغرافیایی خود در نیمکره شمالی رسید.درحالیکه ضلع شمالی آن‏ بیش از عرض تقریبی 14 درجه بهءسوی شمال تمایل پیدا نکرده است. سه مرکز فشار زیاد نیز با ارتفاع 588 ژئوپتانسیل دکامتر بهء ترتیب‏ با گسترش طولی 80-20 درجه طول شرقی برروی جنوب هند و بخشی‏ از دریای عمان و اقیانوس هند و شمال آفریقا دارد.و گسترش آن‏ از عرض 14 درجه شمالی بیش‏تر نیست(نقشهء شماره 1)نوسانات‏ ضلع شمالی پرفشار مزبور در سه ماه ژانویه،فوریه،مارس،نسبت‏ بهء یکدیگر 2 تا 3 درجه است.

تصویر صفحه مراجعه شود) پایین‏ترین موقعیت در ماه ژانویه بوده است و از این ماه بهء بعد، بتدریج تمایل بهءسوی عرض‏های بالاتر مشاهده می‏شود بالاترین خط هم ارتفاع 588 ژئوپتانسیل دکامتر در ماه مارس برروی هندوستان از 20 درجه شمالی فراتر نمی‏رود در سه ماه ژانویه،فوریه،مارس مرکز فشار زیاد جنب حاره برروی جنوب دریای عمان و شمال اقیانوس هند قرار دارد،لذا کشور ایران از تسلط سیستم یاد شده خارج است.

در ماه‏های آوریل،مه،ژوئن ضلع شمالی سیستم فشار زیاد، کم‏وبیش به عرض‏های بالاتر از ماه مارس که 19 درجه عرض شمالی‏ است انتقال می‏یابد.

سه سلول بستهء فشار زیاد که در ماه‏های ژانویه تا مارس مشاهده‏ می‏شود،در ماه آوریل از بین می‏رود و بهء عرض‏های شمالی‏تر انتقال‏ می‏یابد،بطوریکه در ماه ژوئن سیستم فشار زیاد جنب حاره‏ بهء عرض‏های بالاتر از 25 درجه عرض شمالی منتقل می‏شود.

در ماه ژوئن سراسر جنوب شرق و قسمت‏های جنوبی ایران تحت‏ تسلّط پشته(فراز Ridge )این مرکز فشار زیاد قرار می‏گیرد.و ضلع‏ غربی کشور تحت تسلّط محور شمالی آن واقع می‏شود به‏طوری که‏ خطّ هم‏ارتفاع 584 و 588 ژئوپتانسیل دکامتر تقریبا از نواحی‏ نزدیک بهء عرض 30 درجه عبور می‏کند.در ماه‏های ژوئیه،سپتامبر تصویر صفحه مراجعه شود) ضلع شمالی این پشته(فراز Ridge )به شمالی‏ترین حد خود می‏رسد و سراسر ایران تحت تسلّط سیستم مزبور قرار می‏گیرد.به ‏طوریکه‏ تا عرض‏های 38 درجه شمالی کشیده می‏شود.و حد شرقی آن‏ تا نصف النهار تقریبی 68 درجه است.در ماه سپتامبر ضلع شمالی‏اش‏ بهء عرض‏های پایین‏تر منتقل می‏شود.

در ماه اکتبر(مهرماه)ضلع شمالی مرکز فشار زیاد بهءسوی عرض‏ 25 درجه شمالی کشیدگی داشته و در نوامبر بهء عرض‏های 22-21 درجه انتقال یافته است.در ماه دسامبر بهءصورت 4 سلول منفرد درمی‏آید،که سلول شرقی برروی هند و بخشی از غرب دریای عمان‏ و دیگری برروی جنوب دریای عمان و سلول سوّم بین عربستان و شاخ آفریقا و سلول چهارم نیز برروی شمال آفریقا قرار دارد.

بررسی موقعیت و نوسانات ورتکس قطبی به‏ صورت نرمال:

مؤلفّه دیگری که مستقیما با گسترش و شدت فشار زیاد جنب حاره‏ ارتباط دارد،مؤلفّهء ورتکس قطبی است (Polar Vortex) . ورتکس قطبی مرکز فشار کمی است که در شمال کلاهک قطبی قرار دارد.این مرکز سطحی است که توسط کم‏ترین خط فشار در تراز 500 هکتو پاکسال محدود می‏شود و ممکن است بصورت یک یا دو سلول باشد و موقعیت آن هرسال مقداری تغییر می‏کند ولی بصورت‏ نرمال مرکز خاصی دارد و موقعیت استقرار نرمال آن طولانی مدت‏ است.5گاهی یک سلول برروی شمال اروپا-آسیا تا جزایر آلئوشین‏ تغییر مکان می‏دهد.و سلول دیگر از شمال غرب گرینلند تا شمال‏ غرب کانادا جابجایی دارد.تغییرات موقعیت مرکز ورتکس قطبی‏ در طولانی مدت از نظم بیش‏تری برخوردار می‏شود.جابجائی این‏ مراکز فشار کم نسبت بهء نرمال آن نه‏تنها در انتقال مرکز فشار زیاد جنب حاره تغییراتی ایجاد می‏کند بلکه تغییرات اقلیمی عرضهای‏ میانی و درنهایت کرهء زمین را باعث می‏شود.

خط 584 و گاهی 588 ژئوپتانسیل دکامتر مشخصه پرفشار تصویر صفحه مراجعه شود) جنب حاره برروی ایران است لذا معرّف شدت ورتکس قطبی‏ در ماههای مختلف متفاوت است و ارتفاعات مشخصی دارد.معمولا خطوطی که بهءصورت نرمال در اطراف عرض‏های 50 درجه قرار می‏گیرد بهءعنوان شاخص شدت ورتکس قطبی به‏شمار می‏روند. تغییرات این خطوط در هرماه سال نسبت بهء عرض جغرافیایی‏ 50 درجه شمالی معرف نابهنجاری موقعیت ورتکس قطبی است. بطوری که نابهنجاری آن به‏سوی شمال این عرض سبب انتقال فشار زیاد جنب حاره بهء عرض‏های شمالی می‏شود انتقال خطوط مشخصه‏ ورتکس قطبی بهءسوی جنوب عرض‏های فوق معرّف گسترش و توسعهء ورتکس قطبی است و درنتیجهء آن فشار زیاد جنب حاره‏ بهء عرضهای پایین‏تر منتقل می‏گردد.

تصویر صفحه مراجعه شود) در جدول مزبور ماه ژانویه با موقعیت خطوط هم ژئوپتانسیل 548 دکامتر،مشخصهء نفوذ ورتکس قطبی زمستانه و ماه‏های ژوئیه و اوت‏ با خط 572 ژئوپتانسیل 548 دکامتر مشخصهء ورتکس قطبی تابستانه‏ هستند بین بیش‏ترین و کم‏ترین حد خطوط هم ژئوپتانسیل 24 دکامتر اختلاف وجود دارد.در ماه‏های ژانویه تا مارس خطوط 548 تا 552 دکامتر بین نصف النهار است 80-20 درجه(یعنی 6/1 کره‏زمین) بهء عرض 40 درجهء شمالی نزدیک می‏شود.6در همین زمان سیستم‏ فشار زیاد جنب حاره نیز بهء جنوبی‏ترین موقعیّت خود منتقل می‏شود ولی در سایر ماه‏های سال ورتکس قطبی (PV) کم‏وبیش‏ حول‏وحوش عرض 50 درجه شمالی است.خط 552 ژئوپتانسیل‏ دکامتر در ماه مارس مقداری بهءسوی جنوب عرض 50 درجه نزدیک‏ می‏شود بیش‏ترین ارتفاع مربوط بهء ماه‏های ژوئیه و اوت است که‏ خطوط(پربند)572 برروی عرض 50 درجه شمالی در محدودهء 80-20 درجه طول شرقی مشاهده می‏شود.در این ماه سیستم فشار زیاد جنب حاره بهء شمالی‏ترین موقعیت خود می‏رسد.در ماه آوریل‏ بتدریج شدت و گسترش ورتکس قطبی کاهش می‏یابد.زیرا زاویهء خورشید بهء عرض‏های پایین و مدار رأس السرطان نزدیک می‏شود.

در ماه اکتبر(فصل پاییز)خطوط هم ژئوپتانسیل 564 دکامتر از ضلع شمالی دریاچهء خزر عبور می‏کند و تقریبا اطراف عرض 50 درجه شمالی مستقر می‏شود.نوسانات شمالی-جنوبی این پربند بین 2 تا 3 درجه شمال و جنوب مدار مذکور است.

در ماه نوامبر(اواخر پاییز)گسترش ورتکس قطبی افزایش می‏یابد و خط(پربند)556 اطراف مدار 48 درجه شمالی قرار دارد.

در ماه دسامبر نیز بر گسترش ورتکس قطبی افزوده می‏شود و خط و خط(پربند)556 اطراف مدار 48 درجه شمالی قرار دارد.

در ماه دسامبر نیز بر گسترش ورتکس قطبی افزوده می‏شود و خط هم ژئوپتانسیل 552 دکامتر اطراف مدار 43 درجه قرار می‏گیرد.

بررسی بارندگی نرمال استانداردهای اقلیمی:

در این بخش بارندگی درازمدّت(30 ساله)موردنظر است. جداول شماره‏های(1 و 2 و 3 الف و ب و ج)میانگین بارندگی‏ ایستگاه‏های سینوپتیک و بعضی ایستگاه‏های کلیماتولوژی کشور را بهءطور نرمال نشان می‏دهد.باتوجه بهء جداول مربوطه،ایستگاه‏ها را ابتدا ازنظر طول جغرافیایی بهء سه قسمت غربی،مرکزی،شرقی‏ تقسیم‏بندی می‏کنیم.سپس در دورن این تقسیم نیز اولویت‏های‏ دیگری نظیر عرض‏های حغرافیایی را درنظر می‏گیریم.جدول«الف» متوسط آغاز بارندگی نواحی غربی کشور از عرض جغرافیایی تقریبی‏ تصویر صفحه مراجعه شود) ؟40 و ؟36 بهء سمت شمال بارندگی کم‏وبیش مختصری را در تمام‏ ماه‏های گرم سال نشان می‏دهد که مقدار متوسط آن از ماه ژوئن تا پایان‏ ماه اوت از شمال بهء جنوب کاهش می‏یابد.

میانگین بارندگی ماه مه مناطقی بین عرض‏های33 تا 36 بطور نسبی قابل ملاحظه است و در ماه ژوئن بهء شدت کاهش می‏یابد. به‏طوری که تا پایان ماه سپتامبر متوسط بارندگی قابل توجه نیست. میانگین بارندگی در ماه اکتبر کاهش می‏یابد و می‏توان در این مناطق‏ آغاز فصل بارندگی را ماه اکتبر دانست.در مناطق زیر 33 میانگین‏ بارندگی ماه آوریل قابل ملاحظه است و سپس کاهش توأم می‏یابد، این کاهش تا پایان ماه اکتبر ادامه دارد.از ماه نوامبر بارندگی بهء شدّت‏ افزایش می‏یابد لذا آغاز فصل بارندگی این نواحی را می‏توان ماههای‏ نوامبر تا آوریل بهءحساب آورد.در این مناطق عرض‏های جنوبی‏تر از عرض‏های شمالی تحت‏تأثیر مستقیم فشار زیاد (STHP) * قرار می‏گیرند.ازجمله میانگین بارندگی آبادان 6 ماه از سال نسبتا قابل ملاحظه است،درصورتی که در ماه مه اهواز بیش‏تر از آبادان‏ باران دارد.میانگین بارش نصف النهار مرکزی کشور در جدول ب‏ نشان داده شده است.در نواحی شمال عرض جغرافیایی ؟41 و ؟35 میانگین بارندگی از ماه مه بهء بعد کاهش زیادی دارد و در ماه‏های‏ ژوئن تا سپتامبر میانگین بارندگی ناچیز است.بارندگی از اواخر ماه‏ اکتبر آغاز می‏شود و تا پایان ماه مه میانگین بارندگی نسبی بهتری‏ است.میانگین بارندگی مناطق بین 28 تا 35 را می‏توان اوایل ماه‏ نوامبر تا پایان ماه آوریل دانست.از اوایل ماه مه میزان بارندگی کاهش‏ شدیدی می‏یابد و در ماه‏های ژودن لغایت اکتبر روند ناچیزی دارد. جنوب عرض 28 بهء شدت پرفشار جنب حاره تسلط دارد و متوسط بارندگی آن از ماه دسامبر تا ماه آوریل صورت می‏گیرد.جدول ج‏ دربردارنده میانگین بارندگی شرق کشور است بهءطوریکه در نواحی‏ شرقی میانگین بارندگی نسبت بهء نواحی مرکزی و غربی کم‏تر است. در شمال عرض 35 میانگین آغاز بارندگی از اواخر اکتبر و اوایل‏ نوامبر تا ماه مه است.

در عرض‏های 33 تا 35 میانگین بارندگی از ماه دسامبر تا آوریل است.

در جنوب عرض 33.5 جدول(ج)میانگین آغاز بارندگی ماه‏ ژانویه است و در ماه مارس خاتمه می‏یابد همان‏طور که ا جداول‏ مربوطه به بارندگی‏ها استنتاج می‏شود،متوسط آغاز بارندگی از شمال‏ به جنوب و از غرب بهء شرق تفاوت عمده دارد.در نواحی شمال‏غرب

کشور بارندگی زودتر از سایر قسمت‏های منطقه و در جنوب‏شرق‏ دیرتر آغاز می‏شود.باتوجه بهء نوسانات میزان بارندگی در قسمت‏های‏ مختلف کشور می‏توان حرکت محور سیستم فشار زیاد جنب حاره‏ را علّت اصلی دانست.آمار بارندگی‏های نرمال نشان می‏دهد که‏ بیش‏تر بارندگیهای ماهانه در نواحی شمال عرض جغرافیایی ؟36 به بالا است که از ماه فوریه آغاز می‏شود و در ماه مه پایان می‏یابد. از عرض‏های ؟33 بهء بالا بارندگی‏ها حداکثر از ماه نوامبر آغاز می‏شود.در مناطق غرب کشور باتوجه بهء میزان بارندگی حداکثر بارش‏ مربوط بهء فصل بهار است و در ماه آوریل صورت می‏گیرد.از عرض‏ ؟38 به بالا بارندگی‏های ماه‏های مارس،آوریل و مه از سایر ماه‏ها بیش‏تر است.

در عرض‏های 34 بیش‏ترین میزان بارندگی مربوط به ماه آوریل‏ است.درعین‏ حال بارندگی‏های نوامبر لغایت ماه مه نیز بهءطور نسبی‏ قابل ملاحظه است.در عرض 31 بارندگی‏های ماه‏های نوامبر تا آوریل قابل توجه است ولی حداکثر بارندگی در ماه دسامبر به ‏وقوع‏ می‏پیوندد.در ایستگاه آبادان حداکثر بارندگی در نوامبر رخ داده است. بیش‏ترین علل تغییرات بارندگی برحسب عرض‏های یاد شده‏ عبارت‏نداز:1-موقعیت و شرایط استقرار پرفشار جنب حاره و ورتکس قطبی جو بالا و سطح زمین 2-موقعیت فرود و فراز آنها 3-شرایط دینامیکی بخش شرقی پرفشار نسبت بهء شرایط غربی آن‏ 4-ناپایداری و پایداری هوا و علل آن 5-شرایط درجه حرارت‏ 6-وجود سلسله ‏جبال‏ها و موقعیت توپوگرافی آن‏ها.

نتیجه ‏گیری

مطالعه نرمال استانداردهای اقلیمی ایران می‏تواند ما را بهء شناخت‏ پارامترهی کنترل‏کننده آنها هدایت کند بهءویژه در مناطقی مانند ایران که‏ در اطراف کمربند برون‏حاره قرار گرفته و پارامتر STHP علّت خشکی آن در بعضی ماه‏های سال است.معرف پرفشار مزبور در تراز 500 هکتوپاسکال که بیش‏ترین وزن جو را بهء خود اختصاص‏ می‏دهد،عمدتا خط 584 ژئوپتانسیل دکامتر است.شمال این پرفشار بارندگی زمستانه،حاشیه جنوبی آن بارندگی تابستانه و نواحی مرکزی‏ آن بهء علت نوسانات STHP بارندگی ناچیزی دارد.در بخش شرقی‏ بهء علت حرکت وضعی زمین اثرات ناشی از آن برروی مولکول‏های‏ هوا در نیمکره‏شمالی مرکز پرفشار جنب حاره نزول دینامیکی دارد و با افزایش افت محیطی کاهش دما و افزایش می‏یابد.کشور ایران‏ در دوره سرد سال به علت خارج شدن از تسلط پارامتر یاد شده تحت‏ تأثیر کم‏فشارهای مدیترانه‏ای،سودانی و سایر سیستم‏های دینامیکی‏ قرار می‏گیرد.سرعت فاز دامنه امواج عبوری کم‏فشارها و مسیر حرکت، میزان رطوبت و تقویت و تضعیف آن‏ها تأثیر بهء سزایی در میزان بارش‏ دارد.درمجموع هماهنگی مسیر حرکت مراکز سلول‏های پرفشار جنب حاره تابع زاویه میل خورشید است.هنگامی که این زاویه‏ روبهء افزایش می‏گذارد،مراکز سیستم‏های فوق بهءطرف استوا است‏ و زمانی که زاویه کاهش می‏یابد،جابهءجایی مراکز آن‏ها بهء تدریج‏ بهءطرف عرض‏های شمال استوا است.بنابراین،کشورهای نظیر ایران در مقیاس‏های ماکرو و میکرو از تنوع اقلیمی و تضادهای‏ آب‏ وهوایی مختلفی برخوردار هستند و در آن‏ها تغییرات دما و بارندگی نسبت بهء سایر مناطق بارزتر است،زیرا در حاشیه جنوبی‏ مسیر بادهای غربی در منطقه خیزش هوا air shed قرار دارند.

در همین رابطه:

تحلیلی بر ماهیت و ساختار مراکز پرفشار و کم فشار۱

تحلیلی بر ماهیت و ساختار مراکز پرفشار و کم فشار ۲

پرفشار جنب حاره ای آزور

جريان‎هاي مداري هوا در محل رودباد جنب حاره، سبب انباشت هوا در وردسپهر بالايي در حوالي مدار 30 درجه مي‎شود. به سبب همين انباشتگي، هوا از بالا به سوي سطح زمين جريان مي‎يابد و سامانه‎هاي پرفشاري را پديد مي‎آورد که به نام پرفشارهاي جنب حاره شناخته مي‎شوند. پرفشارهاي جنب­حاره سامانه‎هاي پويشی بزرگي هستند که محل فرونشيني هوا مي‎باشند. اين سامانه‎ها به دليل گرمايش بی‎دررو و ايجاد پايداري، با هواي گرم، آفتابي و خشک همراه هستند. در دوره گرم سال زبانه‎اي از  پرفشارجنب حاره‎اي آزور که بر روي اقيانوس اطلس شمالي تشکيل مي‎شود بر روي ايران استقرار مي‎يابد (شکل 17-1). قلمرو عملکرد اين زبانه از تراز 700 تا 100 هکتوپاسکال گسترش دارد و سبب حاکميت هوائي گرم و خشک بر بخش بزرگي از ايران مي‎شود. در زير اين پرفشار، کم‎فشار گرمائي کم‎ضخامتي تشکيل مي‎شود که به دليل غلبه پرفشار پويشی امکان تشکيل ابر و بارش را پيدا نمي‎کند.

با اين حال گاهي به دليل تضعيف پرفشار پويشی، اين کم‎فشار گرمائي که از رطوبت بسيار زيادي برخوردار است به تراز چگالش مي‎رسد و بارش‎هاي سنگيني را در جنوب ايران پديد مي‎آورد. در دوره سرد سال با پيشروي بادهاي غربي، پرفشار آزور به عرض‎هاي جنوبي‎تر مهاجرت مي‎کند و راه را براي ورود سامانه‎هاي بارانزا به ايران باز مي‎کند.

منبع:دکتر ابوالفضل مسعودیان،کتاب آب و هوای ایران،انتشارات دانشگاه اصفهان

بیابان و پرفشارهای جنب حاره ای:

مرجع: وبلاگ مهندسی

شکل 1: مناطق خشک کره زمین و کمربند پرفشار جنب حاره را نشان می دهد

علت اصلی پیدایش بیابانها در روی کره زمین به دلیل عمل نکردن دو عامل اصلی ایجاد بارش یعنی هوای مرطوب و عامل صعود هواست. وجود مراکز پرفشار اطراف مدارهای راس السرطان و راس الجدی حوالی عرض های 40-20 درجه دو طرف خط استوا که به آن مراکز پرفشار جنب حاره نیز گفته می شود علاوه بر اینکه مانع صعود هوا می شود، محل نشست هوا است. بنابراین در چنین مناطقی اگر چه در برخی مناطق رطوبت کافی وجود دارد ولی به دلیل نبودن مکانیسم صعود هوا بارندگی بسیار کم و در نتیجه بیابانها ایجاد شده اند. علاوه بر بیابانهای فوق، بیابانهای سرد قطبی نیز وجود دارند که حاصل تسلط پرفشارهای عظیم و یکپارچه قطبی می باشد شکل ۱ و ۲  این مناطق را در روی کره زمین نشان می دهد.

شکل2: مناطق بیابانی کره زمین را نشان می دهد.

از جنبه های دیرینه اقلیمی بیابانها به دو نوع منطقه ای و غیر منطقه ای تقسیم می شوند[1]. وجود بیابانهای منطقه ای بسته به موقعیت آنها نسبت به پدیده های هواشناسی و در مقیاس جهانی سنجیده می شود ( منطقه فشار زیاد و فشارهای جنب مداری). شکل ۳.

شکل3: محدوده رنگ روشن مناطق بیابانی را در اطراف عرض 30 درجه در نیمکره شمالی (منطقه پر فشار جنب حاره ) نشان می دهد. همانطور که در شکل دیده می شود قسمت اعظم گستره ایران در این ناحیه قرار دارد.

تحلیل الگوی فضایی پرفشار جنب حاره بر روی آسیا و آفریقا

چکیده: به منظور بررسی زمانی و مکانی پرفشار جنب حاره بر منطقه آسیا- آفریقا، از داده¬های دوباره تحلیل شده میانگین ماهانهNCEP/NCAR با تفکیک افقی 5/2 درجه استفاده شد. ارتفاع ژئوپتانسیل و مؤلفه های مداری و نصف¬النهاری باد در ترازهای 1000، 500، 200 و100 هکتوپاسکال در یک دوره 30 ساله (1971-2000) برای تعیین ویژگیهای جغرافیایی مرکز پرفشار، فراوانی آن و تعیین جایگاه خط پشته در محدوده 70 درجه غربی تا 120 درجه شرقی از آوریل تا اکتبر مطالعه شده قرار گرفت. نتایج نشان می‌دهد که تفاوت آشکاری در موقعیت استقرار مرکز پرفشار جنب حاره در ترازهای زیرین، میانی و فوقانی وردسپهر وجود دارد؛ به طوری که پرفشار جنب حاره¬ای آزور در شرق اقیانوس اطلس شمالی در تراز زیرین، پرفشار شمال غرب آفریقا و عربستان در تراز میانی و پرفشار تبت در تراز فوقانی وردسپهر به صورت مراکزی مستقل جای گرفته، در صورتی که مرکز پرفشار ایران هم در تراز میانی و هم فوقانی وردسپهر مشاهده می‌شود. الگوی موقعیت جغرافیایی مرکز پرفشار در فصل تابستان در ترازهای 1000 ، 500 ، 200 و 100 هکتوپاسکال بترتیب یک مُدی (شرق اقیانوس اطلس)، سه مُدی(شمال غرب آفریقا-عربستان- ایران)، پراکنده(از جنوب چین تا غرب ایران) و دو مُدی(فلات تبّت- فلات ایران) است. بیشینه عرض جغرافیایی خط پشته پرفشار جنب حاره در تمامی ترازها مربوط به ماه اوت است که در تراز 500 ، 200 و100هکتوپاسکال بترتیب روی ضلع شمالی فلات تبت، منطقه وسیعی از شرق تا غرب آسیا و ایران قرار گرفته است. بیشترین جهش خط پشته از نظر عرض جغرافیایی در سه تراز 500 ، 200 و 100 هکتوپاسکال از ماه ژوئن به ژوییه است که در امتداد برخی نصف النهارها حتّی به 10 درجه نیز می‌رسد